کوروش پادشاهی برجسته که حقوق انسان ها را محترم می شمرد

به گزارش وبلاگ خبری تحلیلی، در زمانه ما هنوز نسل کشی های قومی و دینی در سرزمین های مختلفی مثل میانمار، سوریه، بوسنی و غیره صورت پذیرفته است و هنوز هم حاکمانی که از حداقل های پذیرش تفاوت میان مردم گریزان هستند، باعث می شوند که نام کوروش بزرگ تر و پرتکرارتر در تاریخ دنیا به چشم بیاید

کوروش پادشاهی برجسته که حقوق انسان ها را محترم می شمرد

به گزارش خبرنگار ایلنا، کوروش شاه هخامنشی را بدون مقدمه باید آغازگر تاریخ سیاسی جهان به مفهوم تاریخی واجد اندیشه سیاسی دانست. وی بنیان گذار نهاد دولت به مفهومی که به شکل امروزین فهمیده می گردد، بود. با این همه سخن گفتن از پادشاهی که از سویی پهلو به صندلی قدیسی می زند و از سوی دیگر، تقریبا در تمامی کتب ادیان ابراهیمی و آسمانی از او با نامی نیک یاد شده است، امری به غایت ممتنع در بیان و ناهموار در نگارش به شمار می آید. پیامبرشاهی که نه چون داوود نبی (ع) و سلیمان (ع)، فرمانروایی اش به زعامت یک قوم محدود گردد بلکه به روایت کتزیاس یونانی، بر نیمی از سرزمین های شناخته شده آن روزگار بدون کوچکترین تنشی حکمرانی می کرد. دستاورد این مسامحت حقوق بشری توام با اقتدار سیاسی، بنا نهادن بزرگترین امپراتوری تاریخ بود که بیش از دو و نیم سده بر سرزمین های پهناوری در آسیا، شمال آفریقا و شرق اروپا پابرجا بود و به رغم بی کفایتی بعضی از جانشینانش، همچنان، کوروش به عنوان پدر ملت برای ایرانیان، به یادگار مانده بود و حتی پس از فروپاشی شاهنشاهی هخامنشیان، اشکانیان و ساسانیان با استفاده از انتساب (احتمالا ساختگی) به هخامنشیان و کوروش، نظام سیاسی نوبنیاد خود را بنها نهادند. پس از آن نیز کوروش علاوه بر بازنمایی به عنوان سیمای شاهی آرمانی، به عارف ـ حکیمی خضرانجام و مسیح صفت با نام ذوالقرنین بدل شد که مخزن بازخوانی حکمت های کهن در میان ایرانیان مسلمان و غیرمسلمان باقی ماند.

گفت وگوی ایلنا با پروفسور سوزان پیر اسلیموویچ لویان استاد مطالعات ایران دانشگاه ییل، پیرامون شخصیت و کامیابی های کوروش کبیر، حول مرور دلایل اهمیت این شاه در تاریخ نویسی های نو و کهن گذشت.

  • علت برآمدن کوروش در تاریخ ایران و جهان چه بود و چرا یک شاه باید تا این اندازه مورد احترام تمامی اعصار تاریخی قرار بگیرد؟

کوروش یک پادشاه برجسته بود که توانست در بخش های وسیعی از جهان، حقوق بشر مبتنی بر احترام به انسان ها فارغ از دین، نژاد و جنسیت را محترم شمرد و افراد می توانستند آزادانه به کسب و کار، عبادت و زندگی بپردازند و به علت گستردگی این سرزمین ها، تجارت برای مردم بسیار تسهیل شده بود و همه کالاهایی که در هند وجود داشت، در مصر نیز قابل تهیه بود و یونانیان می توانستند به سادگی از اجناسی که در غرب چین فراوری می شد، بهره مند شوند. معنای ساده این وضعیت این بود که یک حکومت، توانسته بود نظم و ثبات گسترده ای در یک گستره وسیع به وجود بیاورد و قوانین تجاری و دینی را تسهیل کند.

به قول هرودوت، در سرزمین ایرانیان، بیش از سیصد خدا وجود داشت ولی ایرانیان اصیل، فقط خدای واحد اهورامزدا را می پرستیدند. این تساهل گسترده برای دینداری و آزادی تجارت، در سرتاسر جهان به عنوان یک آرمان امروزین مطرح است و کشورهای دموکراتیک برای کشورهای توتالیتر یا درگیر آسیب های دیکتاتوری، آرزوی دموکراسی ای را دارند که حدود سه هزار پیش کوروش برای یهودیان، مردم بابل، سند و پنجاب، لیدی و فینیقیه و سرزمین های دیگر به ارمغان آورد.

طبیعی ست که چنین پادشاهی همواره محبوب باشد و حاکمان کشورهای مختلف بکوشند تا خود را با او تطبیق دهند!

  • آیا نحوه مواجهه او با پیروان ادیان مختلف، باعث شده که تصویر پیامبرگونه ای از این پادشاه در کتب مختلف تاریخی برجای بماند؟

مردمان و روحانیان بابل او را برگزیده مردوک (مردوخ) می دانستند و یهودیان نیز او را دومین مسیح می دانستند که از جانب یهوه برای نجات و آزادی یهودیان به زمین آمده است، یونانیان نیز معتقد بودند که او یک فاتح بزرگ و سیاستمداری پیشتاز بوده است. در منابع تاریخی می بینید که گزنفون او را ایده ال ترین شاه آرمانی تاریخ می داند.

اگر بخواهیم از این همه شباهت در نگاه ملل مختلف در رابطه با او نتیجه گیری کنیم، متوجه می شویم که او رفتاری مشابه با تمام ملیت ها و مذاهب داشته و به حدی به آن ها آزادی عمل داده است که او را در حد یک قدیس دینی مطابق با دین خود می ستایند.

این رویکردها، نتیجه یک رفتار مداراگرایانه و آزاداندیشانه بوده که باعث شده است تمامی ملل قدیم و جدید تاریخ، به او احترام بگذارند. در منابع عهد عتیق بیش از بیست بار (25 بار) با عنوان ماشیاح (مسیح) و به طور اختصاصی و با احترام بالا از او یاد شده است.

در متون نستوری مسیحیان، از انوشیروان (خسرو اول)، به عنوان کوروش نو یاد شده و در تلمود نیز از یزدگرد اول ساسانی با این عنوان (کوروش نو) یاد شده است که نشان می دهد بسیاری از شاهان پس از کوروش نیز با او سنجه او مورد ارزیابی قرار می گرفتند.

این برای قوم رنجوری مثل یهودیان که در آن دوران مورد ظلم و ستم بسیار زیاد بودند، به عنوان یک نجات دهنده بسیار مورد احترام است. این در حالی ست که در زمانه ما هنوز نسل کشی های قومی و دینی در سرزمین های مختلفی مثل میانمار، سوریه، بوسنی و غیره صورت پذیرفته است و هنوز هم حاکمانی که از حداقل های پذیرش تفاوت میان مردم گریزان هستند، باعث می شوند که نام کوروش بزرگ تر و پرتکرارتر در تاریخ جهان به چشم بیاید و از آن مدارای تاریخی، به عنوان سنگ بنای حقوق بشر یاد نمایند و معجزه ای در هزاره پیش از میلاد به شمار می آید.

باید دلیل این احترام را در نحوه حکمرانی توام با مدارای کوروش آنالیز کنید و پس از آن متوجه می شوید که این تجربه تاریخی تا چه اندازه برای دوران کنونی بشر مناسب و آموزنده است.

  • آیا کوروش کبیر علاوه بر متون دینی در آثار ادبی و هنری و حقوقی و سیاسی جهان هم بازنمایی شده است؟

هر شخصیت سیاسی تاریخی که در متون دینی یا تاریخ کهن بازنمایی گردد، به طور طبیعی مورد توجه سناریست ها، نقاشان، شاعران، مجسمه سازان و سینماگران خواهد بود و شما این را می توانید در رابطه با مسیح (ع)، یا ژولیوس سزار در بسیاری از فراوریات هنری سده های اخیر اروپایی و آمریکایی ببنید. البته من در رابطه با آثار هنری مربوط به کوروش پژوهش های چندانی نداشتم اما چند اثر بسیار شاخص و ارزنده پیرامون او وجود دارد که می گردد به آن ها اشاره نمود: ماتئو باندلو ایتالیایی، ویلیام پینتر انگلیسی، هانس زاکس آلمانی اشعار جالبی در رابطه با این پادشاه آرمانی سروده اند.

ماتین ویلند آلمانی هم در اشعار خود به نام آئینه طلایی، حکومت فریدریک کبیر در اروپا را حکومت جدید کوروش دانسته بود. نقاشی های بسیار زیادی نیز از کوروش وجود دارد که مضاف بر نقاشی های کلیسایی که پیرامون وی به تصویر درآمده است.

بیش از 10 اپرای معروف در قرن هجدهم و نوزدهم در رابطه با کوروش کبیر در آلمان و ایتالیا ساخته شد. او بر بسیاری از رمان نویسان جهان هم اثر گذاشت که البته الان آن ها را به خاطر نمی آورم. در رابطه با اثرگذاری کوروش بر ساختارهای حقوقی هم، شاید این حرف توماس جفرسون رئیس جمهور فقید ایالات متحده را درباره نقش اساسی آرای حقوق بشری کوروش برای تدوین قانون اساسی آمریکا باید یاد کنیم که در آن موقع، آمریکایی ها در قیاس میان منشور کوروش و آثار ماکیاولی برای تدوین قانون اساسی کشورشان، کوروش را ترجیح دادند.

شخصیت کوروش بزرگ، نمونه یک شاه آرمانی و یک سیاستمدار قانون مدار و انعطاف پذیر تاریخی ست که می تواند سرمشق بسیار خوبی برای جهان باشد.

منبع: همشهری آنلاین

به "کوروش پادشاهی برجسته که حقوق انسان ها را محترم می شمرد" امتیاز دهید

امتیاز دهید:

دیدگاه های مرتبط با "کوروش پادشاهی برجسته که حقوق انسان ها را محترم می شمرد"

* نظرتان را در مورد این مقاله با ما درمیان بگذارید